Dane miejsca
Szczegóły podania
Matadi-Kibala to dzielnica biedy położona na południowych peryferiach Kinszasy, stolicy Demokratycznej Republiki Konga. Zamieszkuje ją kilkadziesiąt tysięcy osób. To ludzie biedni, którym udaje się przetrwać dzięki drobnemu handlowi i rzemiosłu.
Wyzwaniem dla wielu mieszkańców Matadi-Kibala (14373 osób - beneficjenci projektu) jest brak dostępu do bezpiecznego źródła wody pitnej. Brak infrastruktury wodociągowej na sporym obszarze Matadi-Kibala sprawia, że wiele osób korzysta z niezdatnych do picia źródeł lub rzek, co prowadzi do szerzenia się chorób takich jak tyfus, cholera, czerwonka czy inne zakażenia wynikające z braku higieny. Codzienny dostęp do czystej wody (studni głębinowych ze zbiornikami lub innych odwiertów) wymaga od nich wielokilometrowych wędrówek z ciężkimi baniakami do swoich domostw. Sytuacja ta dotyka szczególnie dzieci, osoby starsze oraz kobiety w ciąży, które mimo osłabionego zdrowia muszą samodzielnie nosić wodę do domów. Pogarsza to ogólną kondycję zdrowotną i społeczną całej wspólnoty.
Budowa studni głębinowej w z pompą elektryczną, zbiornikiem i instalacją wodociągową pozwoli kilkunastu tysiącom mieszkańców Matadi-Kibala na zapewnienie trwałego i czystego źródła wody. Wybudowana studnia będzie miała bezpośredni wpływ na poprawę zdrowia, komfortu życia oraz możliwości rozwoju lokalnej społeczności. Z dostępu do wody korzystać będą nie tylko rodziny, ale również uczniowie/studenci, pracownicy lokalnych instytucji oraz podróżni.
Co budujemy
Budujemy studnię głębinową z pompą elektryczną, instalacją hydrauliczną oraz zbiornikiem na wodę. Wykonamy odwiert głębinowy do 130 metrów, skąd będziemy wydobywać wodę, zainstalujemy pompę elektryczną, która podłączona do lokalnej sieci energetycznej będzie wypompowywała wodę z ziemi, wykonamy instalację hydrauliczną z akcesoriami, zainstalujemy na metalowym rusztowaniu zbiornik na wodę oraz wybudujemy mały domek do dystrybucji wody.
Wybrany rodzaj wiercenia do głębokości 130 metrów będzie zależał od wcześniejszego badania geologicznego i poziomu wód gruntowych. Prace i materiały obejmują:
- odwiert głębinowy (użycie wiertła odpowiedniego do gruntów skalistych lub piaszczystych)
- instalację elektrycznej pompy głębinowej do wypompowywania wody
- system filtrowania zapewniającego zdatność wody do picia
- rurociągi i dystrybucja: sieć rur doprowadzających wodę do punktu dystrybucji
- przeszkolenie Komitetu Wodnego odpowiedzialnego za zarządzanie i utrzymanie studni
- wykonanie metalowej konstrukcji, na której zostanie umieszczona cysterna
- zakup i instalacja zbiornika na wodę
- budowę małego domku, w którym woda będzie dostarczana mieszkańcom
Budowa studni głębinowej
Zanim w dzielnicy Matadi-Kibala, na obrzeżach stolicy Konga – Kinszasy – rozpoczęliśmy właściwą budowę studni głębinowej, wykonaliśmy szczegółowe badania geologiczne. Nigdy nie wiercimy „na ślepo”. Zanim pojawi się wiertnia, chcemy wiedzieć dokładnie, czy w danym miejscu znajduje się woda i czy studnia będzie bezpieczna oraz wydajna przez długie lata.
Badania geologiczne przeprowadzamy zawsze z wyprzedzeniem – to decyzje, które zapadają w ciszy, bez kamer i świadków, a które przesądzają o przyszłym sukcesie lub porażce. To właśnie one pozwalają określić głębokość warstw wodonośnych, zaplanować technikę odwiertu i ocenić, czy studnia będzie trwałym i stabilnym źródłem wody.
Analiza geologiczna potwierdziła obecność stabilnej warstwy wodonośnej na głębokości około 100 metrów. Dzięki temu mogliśmy przystąpić do prac z pełnym profesjonalizmem i pewnością, że studnia będzie wykonalna, bezpieczna i wydajna.
Właśnie tak zaczyna się każda nasza studnia: nie od wiercenia, lecz od wiedzy, odpowiedzialności i przygotowania. Dopiero gdy mamy absolutną pewność, rozpoczynamy budowę, która daje ludziom wodę na długie lata.
Głosy z terenu
Przybyłem tu o 7 rano, aby nabrać wody, a teraz jest już 11 i nadal tu jestem, nie mając dostępu do wody. Jestem zmuszony wrócić do domu, ponieważ o 12 muszę iść do szkoły, w przeciwnym razie spóźnię się na zajęcia. Ale jeśli wrócę bez wody, nie będziemy mieli czym gotować, a mycie się również stanie się problemem. Studnie, które były po tej stronie, są już zablokowane, a te, które nadal działają, kosztują 500 FC, a my nie mamy pieniędzy, aby zapłacić nawet za jeden kanister.
Mamy tu poważny problem z wodą. Mieliśmy tylko jedną studnię, z której mogliśmy czerpać wodę, a była ona bardzo daleko. Cierpią z tego powodu również nasze dzieci – nawet pięciolatek musi chodzić po wodę.
Nasze matki codziennie bardzo wcześnie rano, około godziny 1 w nocy, opuszczały łóżka, aby modlić się do Boga i szukać wody. Obudziłem się rano i zobaczyłem ludzi wykonujących pracę. Kiedy zapytałem, powiedzieli mi, że są to misjonarze z Consolata, którzy przybyli, aby pomóc nam w zdobyciu wody.
Tutaj, w Matadi-Kibala, jest problem z wodą. Nie ma wody. Mieszka tu około 17 tysięcy osób, które cierpią z powodu braku wody. To są dzieci, osoby starsze i chorzy, którzy bardzo cierpią, bo trudno im zdobyć wodę. Dlatego, jako duszpasterze, staraliśmy się znaleźć jakieś środki – ekonomiczne i finansowe – żeby zrealizować projekt studni, aby odpowiedzieć na potrzeby tej ludności. Teraz, żeby znaleźć wodę, musimy wykopać studnię o głębokości 130 metrów. Jak widać, jesteśmy na wzgórzu, a to oznacza, że woda jest daleko stąd. Kiedy ludzie zobaczyli ten samochód wjeżdżający na drogę, radość była ogromna, ogromna. To naprawdę dzieło pocieszenia.
Przygotowania do odwiertu
Zanim pojawiła się wiertnia, trzeba było przygotować teren. 25 października 2025 r. szef firmy wiertniczej wraz z o. Césare Balayulu przyjechali na miejsce, aby sprawdzić, czy plac budowy jest uprzątnięty i czy ciężki sprzęt bezpiecznie dojedzie do punktu odwiertu. W poniedziałek, 27 października, pracownicy wykopali duży dół na techniczną wodę używaną podczas wiercenia. Dzięki temu następnego dnia, 28 października, można było rozpocząć właściwy odwiert głębinowy.
Odwiert głębinowy
28 października 2025 roku wczesnym rankiem rozpoczął się właściwy odwiert. Ze względu na warunki geologiczne wiercenie prowadzono z obiegiem płuczki wodnej. Wiertło przechodziło kolejno przez charakterystyczne warstwy gruntu: czarny piasek (0–10 m), żółty piasek (10–60 m), glinę (70–110 m) oraz kolejne poziomy podłoża. Proces trwał pół dnia — każdy metr w dół zwiększał szansę na stabilną i wydajną studnię. Pierwszą warstwę wodonośną osiągnięto na 80 metrach, kolejne na 100, 110 i 120 m. Aby uzyskać bezpieczną kolumnę wody i wysoką wydajność, podjęto decyzję o pogłębieniu odwiertu do 133 metrów.
Instalacja pompy elektrycznej i płukanie odwiertu
Gdy odwiert osiągnął docelową głębokość, rozpoczęto przygotowania do opuszczenia elektrycznej pompy głębinowej na samo dno. To ona miała umożliwić wielogodzinne przepłukiwanie świeżo wykonanej studni. Przez ponad 4 godziny woda wypływająca z odwiertu miała intensywny, pomarańczowo-czerwony kolor — charakterystyczny dla ziemi w tym regionie Konga. Z każdą kolejną godziną stawała się jednak coraz jaśniejsza i bardziej klarowna. To etap, którego niemal nie widać na zdjęciach, ale bez niego nie istnieje bezpieczna studnia. Płukanie usuwa drobiny gruntu, stabilizuje ściany odwiertu i pozwala wydobyć wodę, którą można pić bez obaw. Po zakończeniu płukania wykonano pompowanie próbne. Wydajność odwiertu okazała się bardzo dobra: 4,6 m³/h, czyli 4600 litrów czystej wody na godzinę. To potwierdziło, że odwiert zakończył się pełnym sukcesem.
Budowa punktu dystrybucji wody
Podczas płukania odwiertu rozpoczęto stawiać fundamenty pod murowany punkt dystrybucji wody. Na zdjęciach zobaczymy cegły, piasek, worki z cementem, ludzi wnoszących kolejne wiadra zaprawy. W ciągu kilku godzin „wyrósł” z ziemi niewielki domek, w którego ścianach ukryto rury doprowadzające wodę do kranów. Obok powstał kanał odprowadzający nadmiar wody oraz studnia chłonna, dzięki której wokół punktu nie będą tworzyć się błoto ani kałuże. Ten domek nie jest ozdobą — to serce studni. To tu każdego dnia będą ustawiać się mieszkańcy z baniakami. To tu dzieci napełnią swoje kanistry przed szkołą. To tu woda z głębi ziemi staje się realną pomocą w codziennym życiu.
Budowa metalowej konstrukcji pod zbiorniki
Równolegle z pracami przy budowie punktu poboru wody druga ekipa montowała stalową konstrukcję pod zbiorniki z wodą. Jej elementy przyjechały w pojedynczych częściach i były spawane na miejscu — na gołej ziemi. To wymaga precyzji, bo każdy spaw i każda belka muszą wytrzymać ciężar kilku ton wody. Gdy konstrukcja była gotowa, dziesięciu mężczyzn wspólnym wysiłkiem postawiło ją w pionie. Na jej szczycie znalazły się dwa duże zbiorniki, każdy o pojemności 3000 litrów. Dzięki nim studnia może pracować równomiernie, a woda jest dostępna nawet wtedy, gdy pompa chwilowo nie pracuje. To nie jest tylko techniczny dodatek — to gwarancja, że kolejka po wodę przesuwa się szybko, a mieszkańcy nie wracają do domu z pustymi baniakami.
Pierwsza czysta woda dla mieszkańców Matadi-Kibala
Najważniejszy moment przyszedł wtedy, gdy prace techniczne wciąż trwały, a woda z odwiertu stała się już zupełnie czysta. Wieść rozeszła się natychmiast. Z okolicznych domów zaczęli schodzić się ludzie — z baniakami, kanistrami i wiadrami. W krótkim czasie wokół rury, z której wypływała woda, ustawiło się kilkadziesiąt pojemników. Woda płynęła jeszcze tymczasowo, prosto z rury, zanim podłączono punkt dystrybucji i zbiorniki.
Ale dla mieszkańców nie miało to żadnego znaczenia. Liczyło się tylko to, że po raz pierwszy mogą nalać czystą, bezpieczną wodę tak blisko domu. Na twarzach dorosłych widać było ulgę. Na twarzach dzieci — czystą radość.
To właśnie dla takich chwil powstają nasze studnie.
Uroczyste przekazanie studni mieszkańcom
Jeszcze w grudniu 2025 roku w pobliskim kościele odprawiono Mszę Świętą dziękczynną w intencji fundatorki studni. Natomiast 28 lutego 2026 roku mieszkańcy dzielnicy Matadi-Kibala w Kinszasie mogli spotkać się przy samej studni, aby w sposób uroczysty podziękować za nowe źródło życia dla swojej społeczności. Poniżej prezentujemy wybrane zdjęcia z tego dnia – chwile radości i wdzięczności ludzi, dla których dostęp do czystej wody stał się codzienną rzeczywistością.
Choć mieszkańcy korzystają z wody z tej elektrycznej studni głębinowej już od listopada 2025 roku, oficjalna uroczystość jej przekazania odbyła się dopiero 28 lutego 2026 r. Stało się tak z powodu trwającej w tym czasie w Kinszasie pory deszczowej, która uniemożliwiła wcześniejsze zorganizowanie spotkania. Nic jednak nie stało na przeszkodzie, aby kilka miesięcy później wspólnie uczcić ten moment i wyrazić wdzięczność za dar czystej wody tak blisko domów.
Dzień przekazania studni mieszkańcom
Chcemy podziękować wszystkim ludziom dobrej woli, którzy umożliwili nam, misjonarzom Consolata pracującym tutaj w Demokratycznej Republice Kongo, realizację tego projektu. Niech Pan dobry Bóg wam błogosławi, niech Bóg błogosławi również waszej pracy, niech aniołowie chronią was podczas waszej podróży, waszej wyprawy, a nawet waszych rodzin. (...) Jesteśmy wdzięczni za wszystko, co zrobiliście i przede wszystkim dziękujemy wam za zaufanie, którym obdarzyliście naszą instytucję zakonną tutaj w Kongo. (...) Dziękujemy, dziękujemy bardzo. Dziękujemy bardzo.
Dokumentacja techniczna i społecznościowa
Wszystkie informacje zostały zweryfikowane przez lokalnych partnerów Fundacji Sięgnij NIEBA, zgodnie z zasadami przejrzystości i międzynarodowymi standardami WASH.
Wszystkie dane potwierdzone w terenie
przez Fundację Sięgnij NIEBA
Projekt stanowi przykład infrastruktury wodnej typu electric borehole with multi-tap water point zlokalizowanej w Kinshasa (DR Konga), zgodnej z międzynarodowymi standardami WASH / Sphere.
Bezpieczeństwo sanitarne: Studnia głębinowa została wyposażona w zamknięty punkt poboru wody w formie budynku, z czterema kranami umożliwiającymi jednoczesne napełnianie baniaków. Rozwiązanie to zapewnia uporządkowany i bezpieczny dostęp do wody oraz ogranicza ryzyko wtórnego zanieczyszczenia.
Jakość wody: Badania mikrobiologiczne i fizykochemiczne (bakterie E. coli, pH, przewodność, azotany) potwierdziły zgodność wody z normami WHO.
Wpływ projektu: Inne źródła wody (rzeka, studnia głębinowa w innej dzielnicy) są znacząco oddalone od Matadi-Kibala. Uruchomienie w tej dzielnicy lokalnego punktu poboru skróciło czas pozyskiwania wody z 2–3 godzin do około 20-30 minut.
Zarządzanie społeczne (Komitet Wodny): Punkt poboru wody znajduje się pod stałą opieką lokalnego Komitetu Wodnego, składającego się z 5 osób (2 kobiety, 3 mężczyzn), z jasno określonym podziałem ról, zatwierdzonym na poziomie lokalnej społeczności, obejmującym koordynację i nadzór, odpowiedzialność techniczną, zarządzanie finansowe oraz relacje z mieszkańcami. Komitet odpowiada za codzienne funkcjonowanie obiektu, utrzymanie czystości oraz nadzór nad prawidłowym użytkowaniem infrastruktury.
System utrzymania: Komitet Wodny zarządza systemem opłat opartym na faktycznym poborze wody. Opłata wynosi 100 CDF (16 groszy) za 25-litrowy kanister i przeznaczona jest na bieżące utrzymanie studni, ewentualne naprawy i pokrycie kosztów eksploatacyjnych. Model opłat za pobór wody został przyjęty jako rozwiązanie najlepiej dopasowane do lokalnych warunków społecznych i sposobu korzystania ze studni.
Zastosowane rozwiązania spełniają międzynarodowe standardy WASH / Sphere w zakresie ochrony ujęcia, dostępności, zarządzania społecznościowego oraz długoterminowej trwałości infrastruktury wodnej.
Każdy projekt wodny Fundacji Sięgnij NIEBA jest weryfikowany w terenie na podstawie danych technicznych, dokumentacji wykonawczej oraz badań jakości wody i realizowany zgodnie z wewnętrznym standardem WASH+ Verified Standard.
Projekt realizowany zgodnie ze standardami WASH+ Fundacji Sięgnij NIEBA, opartymi na międzynarodowych wytycznych Sphere oraz WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme (JMP). Standardy WASH+ określają zasady lokalizacji studni, ochrony sanitarnej ujęcia, udziału społeczności lokalnej oraz transparentnej dokumentacji projektów.
Poznaj standardy WASH+ Fundacji Sięgnij NIEBA
Specyfikacja techniczna systemów wodnych
Poniższa specyfikacja opisuje parametry techniczne systemów wodnych i nie stanowi części standardów WASH+, które dotyczą zasad projektowych, sanitarnych i społecznych.
| Typ systemu wodnego | Opis techniczny | Standardy WASH |
|---|---|---|
Pompa ręczna (India Mark II / Afridev) | Studnia głębinowa z pompą ręczną, obsługiwana manualnie przez mieszkańców | do 500 osób |
System solarny | Pompa głębinowa zasilana energią słoneczną, ze zbiornikiem 3-10 tys. litrów i punktami czerpalnymi | do 2 500 osób |
System elektryczny (zasilany z sieci) | Pompa głębinowa zasilana energią elektryczną z sieci, ze zbiornikiem >= 10 000 l i rozdziałem do wielu punktów | do 15 000 osób |
System grawitacyjny / rozdzielczy | Sieć dystrybucyjna z rurami i kranami w punktach publicznych (szkoły, ośrodki zdrowia, targowiska) | powyżej 15 000 osób |
Wszystkie studnie i systemy wodne Fundacji Sięgnij NIEBA są realizowane zgodnie z międzynarodowymi standardami WASH (Sphere, WHO/UNICEF JMP) oraz weryfikowane w terenie w ramach wewnętrznego systemu WASH+ Verified (2025).
Źródła: Sphere Handbook; WHO/UNICEF Joint Monitoring Programme (JMP); wewnętrzne procedury Fundacji Sięgnij NIEBA.
Wspólnie zmieniamy przyszłość
Matadi-Kibala w Kinshasa ma już wodę. Kolejne wioski w Afryce Zachodniej wciąż czekają. Możemy znowu to zrobić. Razem.